15 Kasım 2026 · 9 dk okuma
Kolon ve Kiriş Dolaplar İçin Sorun Değil: Otomatik Kertik
Duvardaki kolon ve tavandaki kiriş artık ölçü defterinde kırmızı not değil. Dolap Sihirbazı kertiği kendisi açar, kesim listesine ve CNC çıktısına kadar taşır.

Ölçüye gittiniz, duvar 320 santim, güzel. Sonra köşeden 180 santim içeride 30'a 40'lık bir kolon çıkıyor, üstüne de pencere tarafında tavandan 25 santim sarkan bir kiriş. Ölçü defterine kırmızı kalemle not düşülür, atölyede biri oturup o dolabı elle yeniden çizer, yan paneli testereye götürmeden önce üç kere ölçer. Dolap Sihirbazı bu işi tersine çevirir: kolonu ve kirişi ölçüsüyle yazarsınız, dolap gövdesi yerinde kertilir, kertik de kesim listesine, DXF'e ve NC dosyasına kendiliğinden gider. Bu yazıda bunun nasıl çalıştığını, hangi durumda dolabın kısaldığını, davlumbaz bacasının kirişi nasıl geçtiğini ve X-ray ile içeriden nasıl kontrol edeceğinizi atölye diliyle anlatıyoruz.
Kolon ve kiriş şantiyede neden bu kadar vakit yer?
Çünkü her kolon bir istisnadır. Hazır ölçüyle çizilmiş bir mutfak planında her şey düzgün durur; işin içine kolon girince bir dolabın yan paneli, tablası, rafı ve arkalığı birden değişir. Elle çalışan atölyede bu değişiklik genelde son anda, kesimden hemen önce yapılır ve hata da tam orada çıkar: kertik bir taraftan yapılmış, raf eski ölçüde kalmış, arkalık sığmamış. Montaja gittiğinizde kolon dolabın yanına değil içine girmek ister.
Biz bu sorunu çizim düzeyinde değil hesap düzeyinde çözüyoruz. Parametrik dolap tasarımı dediğimiz şey tam olarak budur: dolabı bir resim olarak değil, ölçüleri birbirine bağlı parçalar olarak kurmak. Kolon gelince yan panelin kertiği, rafın kısalması ve arkalığın kesiği aynı hesaptan çıkar; birini değiştirip ötekini unutmak diye bir şey olmaz. Bu da sizi kesim masasında saatlerce kontrol yapmaktan kurtaran, gerçekten zamandan tasarruf ettiren dolap tasarımı anlamına gelir.
Kolonu ve kirişi programa nasıl girersiniz?
Üç yolu var, hangisi elinize yatarsa.
- Mutfak planında: kolonu ve kirişi En, Derinlik, Sol uzaklık, Alt ve Üst kot ile yazarsınız. Duvar Çiz panelinde duvar başına kiriş sarkması ve kiriş çıkıntısı ayrıca girilir.
- 🪄 Dolap Sihirbazı'nda: beş sorunun ikincisi "Kolon, kiriş, kapı" adımıdır. ▮ Kolon ve ▭ Kısa kiriş düğmeleriyle ekler, fareyle sürükler ya da milimetre yazarsınız; ok tuşu 10 mm, Shift ile 100 mm kaydırır, Delete siler. L ve U mutfakta köşe kolonu da burada tanımlanır.
- Doğrudan 3B'de: çizim araçlarıyla duvar yüzüne bir dikdörtgen çizip İt-Çek ile dışarı çekersiniz; sonuç bir kolon ya da kiriş olur ve dolaplar yeniden yerleşir.
Hangi yoldan girerseniz girin sonuç aynı plan parametresidir. Bu yüzden kolonu sonradan 5 santim sağa almak, kirişin sarkmasını 25'ten 30'a çıkarmak bir sayı değiştirmek kadar kolaydır; her parametrik ölçü değişikliğinde bağlı dolaplar baştan hesaplanır. Ölçüyü sahada yanlış aldıysanız, düzeltmek için dolabı yeniden çizmezsiniz.
Dolap kolona değince tam olarak ne oluyor?
Kural basit: dolap kaçmaz, kertilir. Kolon eklendiğinde, taşındığında ya da ölçüsü değiştiğinde üstüne gelen dolap yerinde çözülür. Gövde kolon kadar kesilir, çevresine kertme panelleri gelir, kapak yerinde kalır, tezgâh kolonun etrafından dolaşır.
Örnekle anlatalım. 320 santimlik duvarda soldan 180 santimde 30'a 40'lık bir kolon var ve tam o noktaya 60'lık bir çekmeceli alt dolap düşüyor. Program şunları yapar:
- Gövdeyi kolonun izdüşümü kadar kertir; yan panel ve tabla kertikli parça olur.
- Çekmeceler kolonun önüne sığmıyorsa dolap aynı enlikte kapaklı dolaba döner, çünkü kertikli gövdede çekmece kutusu çalışmaz.
- Kolon dolabın derinliğini kaplıyorsa gövde kolonun önünde sığlaşır.
Kaydırma, yani dolabı kolona yaslamak ya da daraltmak, yalnız kesilemeyen durumlarda yapılır: bulaşık makinesi, fırın gibi cihazlı modüller ya da kolonun üst dolabın derinliğini tamamen doldurduğu durum. Hiçbir çözüm kurulamıyorsa modül kırmızı kalır ve 🛠 Kolon çözümleri karar verme işini ustaya bırakır. Bir modülde kertmeyi kapatmak isterseniz bu da mümkün; bazı ustalar kolonu dolgu ile kapatmayı tercih eder, program buna engel olmaz. Yapı değiştiğinde dolapların birbirinin içine geçmesine de izin verilmez: yer yoksa işlem yapılmaz.
İşte akıllı mutfak planlamasından kastımız bu: dolapların kapı kanadına, tesisata ve kolona göre kendiliğinden yerleştiği bir düzen. Kapı kanadının süpürdüğü alana dolap konmaz, çatı katında tavan eğimi altında üst ve boy dolap kertilir ya da kısalır. Ustanın kafasındaki kuralları biz programa yazdık.
Kirişte üst dolap ne zaman kertilir, ne zaman kısalır?
Kiriş, kolondan daha sinsi bir düşmandır çünkü üst dolabın, tepe dolabın ve boy dolabın tepesine iner. Programın kiriş kuralı şöyledir:
| Durum | Program ne yapar? |
|---|---|
| Kirişin önünde dolap derinliğinden en az 150 mm kalıyor | Gövde kirişi sarar, yani kertilir |
| Önde yer kalmıyor ama kirişin altında en az 250 mm var | Üst dolap kirişin altında kısalır |
| İkisi de yok | Dolap kurulmaz, uyarı yazar |
| Kiriş çıkıntısı 5 mm'den az | Etkisiz sayılır |
Kertik altında 80 mm'den az gövde kalıyorsa gövde kertilmek yerine kirişin önünde durur. Kertilemeyen bir kolon ya da kiriş üst, tepe veya boy dolabın üst ucunu kaplıyorsa gövde altında kısalır; en az 250 mm, tepe dolapta en az 150 mm gövde kalır ve kartta "kolonun altında kısa gövde" notu çıkar. Cihazlı modüllerin (buzdolabı, fırın boyu, davlumbaz) kuralı ayrıdır. Buzdolabı kabini kirişte üst dolaplar gibi kertilir ve üstü üst dolaplarla aynı hizada biter.
Kiriş dolabın üstünde biterse?
Kiriş yukarıdan sarkıp dolabın içinde, yana yapışık bitiyorsa uçtaki dış yan panel yalnız kiriş artı 5 mm pay kadar kertilir. Kertikte raf ya da kapama kalınlığı görünmez; kolon altı ve kolon önü kabuğu yan panelin iç yüzünden başlar, dışarıdan bakan biri temiz bir yan görür. Ortadan geçen kirişte normal kertik kuralı geçerlidir.
Mutfağın açık ucunda kiriş varsa?
Kirişli duvarda mutfağın açık ucundaki üst, tepe ya da boy dolabın dışına tam boy bir yan kapama gelir: kapak önünden duvara, dolabın altından tavana. Kiriş sürüyorsa bu kapama arkadan kertilir. Kesim listesinde, CSV'de ve DXF'te kertikli ve kertiksiz kapama ayrı satırdadır, karıştırılmaz.
Köşede kolon varsa?
Köşeye kolon gelince kör köşe modülü alt ve üstte kolonu kör bölgesine alır ve orada kertilir; kolonun önü kör kapakla kapanır. İki dolap arasında ya da dolapla kolon arasında 2 ile 150 mm arası bir açıklık kalırsa kapak malzemesinden, kapak önüyle aynı düzlemde bir Dolgu Panel konur; bu panel kesim listesine ve teklife girer.
Davlumbaz bacası kirişe denk gelirse?
Çok yaşanan bir durum: ocak yerini tesisat belirlemiş, davlumbaz ocağın üstünde, baca da tam kirişin altında. Elle çizen birinin çoğu zaman yaptığı şey bacayı kirişin içinden geçirmektir, ki gerçek hayatta bu kirişi oymak demektir. Dolap Sihirbazı bunu yapmaz: baca kirişi kesmez, oymaz. Baca kirişin altına kadar düz çıkar, kirişin önünde iki 45° dirsekle bir S yapar ve önünden tavana devam eder. Ofset, kiriş çıkıntısı artı 20 mm'dir. Dik gelen kirişte baca yanından geçer; tam boy kolonda bükülmez, önünden düz çıkar. Bu bir kayıt değil, hesaptır: kirişi taşıdığınızda S kendiliğinden yeniden kurulur. Bacalı davlumbazın üstüne tepe dolap da dizilmez.
X-ray ile kertiği içeriden görmek
Müşteri "kolon dolabın içinde kalacak mı?" diye sorar, siz de doğru cevabı vermek istersiniz. Görünüm çubuğundaki ◌ X-ray düğmesi gövdeyi saydamlaştırır; kertiğin nereye geldiğini, rafın nerede kısaldığını içeriden görürsünüz. X-ray açıkken parçalardaki delikler de halka olarak görünür: yüz deliği kırmızı, kenar bağlantı deliği mavi. CNC'ye göndermeden önce bir kolonun bir minifiks deliğinin üstüne düşüp düşmediğini gözle kontrol etmenin en kısa yolu budur. Halkalar yalnız ekrandadır, render'a ve GLB'ye girmez.
Kertik kesime ve CNC'ye nasıl gider?
Ekranda gördüğünüz kertik bir süs çizgisi değildir, parçanın kendi konturudur. Bu yüzden otomatik kesim listesi, yani her parçanın ölçüsünü, malzemesini ve bandını projeden kendisi çıkaran liste, kertikli yan paneli ayrı satırda gösterir. Kesim listesi kartlarında parça adedi, panel metrekaresi ve bant metresi hazır gelir. Kesim Planı ise otomatik levha yerleşim şeması çizer; buradaki levha nesting, yani parçaların levhaya en az fireyle dizilmesi, kertikli parçayı gerçek konturuyla yerleştirir ve kontur makine tablasındaki yönle aynı görünür.
CNC'ye aktar dediğinizde kertik NC planına ve G-koduna girer; parça başına DXF'te de kontur olarak bulunur. Bu, Dolap Sihirbazı'na özel CNC kesim işleme sisteminin işidir: levha kesimi, delik ve işleme yolları aynı projeden hesaplanır, Makine Profili'ndeki geri okuma denetimi üretilen kodu tekrar okur ve hata varsa dosya yazmaz. CNC/DXF çıktısını atölyenizin kullandığı CNC yazılımında (CAM) da açabilirsiniz. Sonuç, kolonlu duvarda bile hatasız CNC kesimine yaklaşan bir akıştır; CNC ile dolap üretimi yapan atölyelerin en çok zaman kaybettiği yer burası olduğu için farkı da en çok burada hissedersiniz.
Kertik bandı da unutmaz. Kenar bandı, yani parçanın görünen kenarına yapıştırılan PVC şerit, kertikli parçada da kuralla gelir; duvara bakan arka, baza altı ve taç üstü gibi görünmeyen kenarlar bantsız kalır, bunu Üretim › PVC'den değiştirebilirsiniz. Damar yönü, yani ahşap desenli levhada desenin hangi kenara paralel aktığı, kesim listesinde sütun olarak durur; kapak malzemesinden kesilen dolgu ve kapamaların damarı kapakla aynı gelir. Tezgâh föyünde de kolon kertiği beyaz olarak işaretlenir, tezgâhçıya ayrıca anlatmanız gerekmez.
Bu iş akışı mutfağın geri kalanıyla nasıl birleşiyor?
Kertik tek başına bir özellik değil, dinamik mutfak tasarımının bir parçasıdır: duvarı, kolonu ya da kirişi değiştirdiğinizde bütün sıra yeniden hesaplanır, siz dolabı tek tek düzeltmezsiniz. Sürükle Bırak ekranındaki sürükle-bırak modüller (245 hazır modülden duvara bıraktığınız dolaplar) kolonlu duvara bırakıldığında da aynı kuralla kertilir. Bu da hızlı dolap tasarımını kolonsuz düz duvardan ibaret olmaktan çıkarır. Mutfak dolabı tasarımında, yani alt, üst, boy ve tepe dolapların duvar duvar planlanmasında, en çok sürprizi yapı elemanları çıkarır; onları baştan plana koymak sürprizi kesimden önce çözer.
Ölçü standartlarını bir kez ayarlarsınız. Duvarlar › Ölçü standardı gibi ekranlar programın dinamik ayarlar sayfası görevini görür: tepe dolap ya da taç kapama ölçüsünü değiştirdiğinizde tepe boyu kendiliğinden uyar, Ölçüler'de yazdığınız üst dolap yüksekliği bütün standart üst dolaplara geçer. Kirişli bir duvarda bu değişiklik kertik hesabını da yeniden yapar.
Kolon ve kiriş çözüldükten sonra iş görselliğe döner. Kapak stilleri, yani kapağın düz, çerçeveli ya da yivli yüz tasarımı, kertik hesabını bozmaz; kapak modelini sonra değiştirmek isterseniz 386 kapak modelini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz. Kulpsuz bir mutfak istiyorsanız gola profilinin çekmece derzlerine nasıl oturduğunu gola yazımızda anlattık. Kulp seçimi ve kaplama değişimi, yani gövdenin ya da kapağın renk ve dokusunu değiştirmek, kolonlu duvarda da aynı şekilde çalışır. Bütün bunlar tek pencerede, bir dolap tasarım stüdyosu düzeninde; ayrı bir çizim programına ihtiyaç yok.
Müşteriye teklif verirken kertme işçiliği de unutulmaz; teklif fiyat kipini parça, metretül ya da modül başı seçebilirsiniz. Programın güncel fiyat ve lansman koşulları için fiyat bölümüne bakın. Kolonun mutfak planında nasıl göründüğünü ana sayfadaki kolon bölümünde de izleyebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Kolon dolabın tam ortasına gelirse dolap ikiye mi bölünür?
Hayır. Dolap yerinde kalır ve kolon kadar kertilir. Çekmece kolonun önüne sığmıyorsa aynı enlikte kapaklı dolaba döner; kolon derinliği kaplıyorsa gövde kolonun önünde sığlaşır.
Kirişin altında üst dolap kurulamıyorsa ne olur?
Kirişin önünde 150 mm yer yoksa ve altında en az 250 mm varsa üst dolap kısalır. İkisi de yoksa dolap kurulmaz ve program uyarı yazar; boş yer sessizce kapanmaz.
Kertikli parça CNC'de doğru kesilir mi?
Kertik parçanın kendi konturudur; kesim listesine, Kesim Planı'na, DXF'e ve NC dosyasına aynı ölçüyle gider. Makine Profili'ndeki denetim üretilen kodu geri okur, hata varsa dosya çıkmaz.
Davlumbaz bacası için kirişi oymak gerekir mi?
Gerekmez. Baca kirişin önünde iki 45° dirsekle S yaparak tavana çıkar; kirişi taşıdığınızda S kendiliğinden yeniden hesaplanır.
Bu özellik demoda var mı?
Var. 5 günlük demoda tasarım, 3B ve render açıktır; kertiği planda ve X-ray ile görebilirsiniz. Kesim listesi, DXF ve NC gibi üretim çıktıları tam sürümdedir. Diğer sorular için 14 önemli soru yazımıza bakın.
Yazan: Ufuk Şen, Dolap Sihirbazı geliştiricisi


